Het voorpootrecht in de Meierij

Brabant, en zeker de streek van de Meierij tussen Den Bosch, Tilburg en Eindhoven, staat bekend om zijn buitenweggetjes met daarlangs populieren, eiken, beuken en andere mooie bomen. Een typisch lanenlandschap. Vaak zijn die bomen geen eigendom van de gemeente of de provincie, maar van de mensen die naast de weg hun woon- of landbouwperceel hebben. De bomen zijn particulier bezit maar staan op de gemeentelijke berm. Dankzij het eeuwenoude voorpootrecht dat hier nog steeds geldt.

Het voorpootrecht, ook wel pootrecht of plantrecht genoemd, is iets van eeuwen geleden. De dorpelingen in de Meierij kregen het soms al in de veertiende eeuw van de hertog van Brabant of van andere feodale vorsten. Of ze kregen het kort na de tachtigjarige oorlog van de toenmalige bestuurders van de Generaliteitslanden. In de loop der eeuwen is het nooit vervallen. In de huidige tijd is het voorpootrecht verankerd in het Nieuw Burgerlijk Wetboek.

Inwoners van de Meierij kunnen het recht dus nog steeds claimen, als hun grond grenst aan publieke groene grond, zoals de groene bermen langs een buitenweg. Dat kan interessant zijn voor wie vindt dat zijn/haar berm voor de deur maar een kale of lelijke aanblik geeft. Of om te voorkomen dat zo'n berm telkens kapotgereden wordt of vaak vol staat met blik.

Aan het voorpootrecht zitten historische, juridische en verkeerstechnische aspecten. Tegenover het recht staat ook de verplichting voor het onderhoud en de aansprakelijkheid bij schade door de beplanting. Gemeenten zijn er niet blij mee, maar moeten het recht respecteren. Ze kunnen in sommige gevallen wel voorwaarden stellen.

Lees hier meer over het voorpootrecht in de Meierij (pdf)